The Stooges

Iggy popın liderliğinde 1960ların sonunda kurulan ve punk için ne kadar önemliyse, tüm rock tarihi için de o kadar büyük bir önemi olan grup. velvet undergroundla beraber modern rockın tanımını en az 10 yıl önce yapmıştır. Stoogesın kurulması, günün birinde james jewel osterbergin bir partide dinlediği velvet underground and nico plağından sonra gerçekleşir. osterberg sahne ismini değiştirip iggy pop haline getirir ve yanına birkaç arkadaşını daha alır. önce psychedelic stooges adıyla, sonra ise psychedelici atarak sadece stooges adıyla konserlere başlarlar. öncelikli referans velvet underground gibi gözükse de who, kinks, rolling stones ve doorsun da müziklerinde büyük etkisi vardır. o sıralar vokalde iggy pop, gitarda ron asheton, bas gitarda dave alexander ve davulda scott asheton olmak üzere dört kişidir grup.

1969 yılında çıkan ilk albüm, grupla aynı adı taşır: stooges. pek ilgi görmeyen bu albümde yaklaşık 10 yıl içinde punkın milli marşları haline gelecek şarkılar (i wanna be your dog, 1969, no fun) vardır. bu albümün prodüksiyonunu, velvet underground elemanlarından john cale yapmıştır.

1970 yılında çıkan fun house ise grubun garage rockla ilk albüme göre daha samimi bir flörte girdiğini gösterir. zaten albümün prodüksiyonunu kingsmen gibi dönemin en haysiyetli garage gruplarından birinin klavyecisi olan brian ross myring yapmıştır. ilkine göre daha güçlü bir altyapıya sahip olan albümün incileri arasında tv eye ve 1970 sayılabilir.

aradan yıllar geçmiştir (bkz: 1971). ticari başarısızlık grubun sonunu getirecek gibi durmaktadır, iggy başta olmak üzere gruptaki kimsenin uyuşturucudan dolayı ayakta duracak hali kalmamıştır. tam da müzik dergilerinde fazla yer etmeyecek bir dağılma haberi ortaya çıkacakken birden grubun hayatını değiştiren bir olay olmuştur! stooges hayranı david bowie, iggy popla tanışmış ve ona yeni stooges albümü üzerinde beraber çalışmayı önermiştir. grubun kabul etmesiyle beraber bowie derhal grubun menejerliğini üzerine alır ve gerekli gördüğü bazı değişiklikleri yapmak üzere kadroyu yeniler. ron asheton gitarı, dave alexander ise bas gitarı bırakmak zorunda kalmıştır. gitara james williamson gelir fakat bas gitar uzun bir süre boş kalır. bunun üzerine ron asheton gruba tekrar alınır. ancak zannettiği gibi gitar çalmak için değil, bas gitar çalmak için. bu durum, özellikle asheton ile williamson arasında bir gerilim yaşanmasına sebep olur ancak bowie tarafları yatıştırmayı başarır. zaten ronun kardeşi scott asheton da davulun başından ağabeyine laf edenin kafasını kırmak üzere etrafı izlemektedir. böylece çalışmalara başlanır. düşünüldüğünden daha verimli ilerleyen çalışmalar sonunucda çok sayıda şarkı çıkar ortaya ancak bunların sadece birkaç tanesi albümde yer almak üzere seçilir. böylece 1973te piyasaya çoğu kişinin en iyi stooges albümü dediği raw power çıkar. ticari başarısı düşük olsa da bu albümü alan gençlerin neredeyse hepsi birkaç yıl içinde punk ve new wave gruplarında görüleceklerdir. tam bir punk şöleni olan bu olağanüstü albüm, ayrıca metal üzerinde de hatırı sayılır bir iz bırakacaktır. ancak bowienin prodüksiyonu, özellikle ilk plağın meftûnu olan stoogescıları memnun etmemiştir. onlara göre bowie, «stoogesı katletmiştir». bu sebeple iggy, 1997de bu albümü remaster ederek yeniden yayınlamıştır,

albüm çıkmadan önce bowie, bir menejerlik hilesiyle grubun adını iggy and the stooges haline getirmiş ve iggynin kurumsal kimliğin ön plana çıkarmayı denemiştir. bu durum bowienin grubun geri kalanıyla (bowieyle yıllar süren tanışıklığına rağmen james williamson bile) uzun süren gerilimler yaşamasına sebep olmuştur.

herşey iyidir güzeldir ama satılan plak sayısının hiçe yakın olması, kazanların kaynamasına yetmiştir. iggynin sürekli eroin ihtiyacını karşılamak grubun mali açıdan sarsılmasına yol açmıştır. hali hazırda sorunların ağırlaşmasıyla birlikte 1975 yılında grup dağılır ama iggy, bowie ile müzikal ortaklığını sürdürür. böylece 1977de lik solo albümü olan lust for lifeda bowienin prodüktörlüğünü görürüz.

stooges, varolduğu kısa dönem boyuncu çok önemli bir işleve sahip olmuştur: yeni bir tarzın doğumunu sağlayacak malzemeyi yaratmıştır. stoogesın albümleri olmadan ne punk, ne new wave, ne grunge kesinlikle ortaya çıkamazdı. sex pistolsdan nirvanaya, soundgardendan joy divisiona, siouxsie and the bansheesden sonic youtha birçok grubun stoogesa borçlu oldukları saymakla bitmez.